Hé hallo

Hé hallo !

Over begroetingsangst en de kracht van een groet

Begroetingsangst? Al eens van gehoord? Misschien wel, misschien niet, maar waarschijnlijk ben je wel bekend met het fenomeen. De buurvrouw die net naar buiten loopt als we net ons huis binnen lopen, de oude man met zijn rollater die iedere dag richting de supermarkt schuifelt. We hebben allemaal wel voorbeelden in onze omgeving van mensen die we kennen, maar toch ook niet kennen.  Ken jij eigenlijk wel de meeste mensen in de straat?

Ik heet je van harte welkom op mijn blog. Je hoeft geen angst te hebben om mij te begroeten veilig achter je scherm. Immers jij bent daar en ik ben hier. Er kan ons niets gebeuren. Zeer waarschijnlijk  lees je deze blog voor de eerste keer. Immers het is mijn eerste blog over eenzaamheid J, terwijl mijn website ook nog ‘under construction’ is (zoals dat zo mooi genoemd wordt).  Eenzaamheid is een onderwerp waar ik zelf veel mee te maken heb gehad  (soms nog steeds en waar later wel wat meer over zal vertellen). Eenzaamheid  herken ik ook bij mensen om mij heen. Het gevoel er alleen voor te staan hebben we allemaal wel eens in sterke of lichte mate. Het maakt niet uit hoe je achtergrond is. Of je man of vrouw bent. Jong of oud. Je bent werkzoekend geworden, je bent pas een dierbare verloren of gescheiden of pas verhuisd of er spelen meerdere dingen tegelijk.  Misschien ben je moeder met schoolgaande kinderen, ben je voor je studie verhuisd naar een andere stad aan de andere kant van het land of ben je fysiek of mentaal door een ongeluk minder goed ter been?  Toch wil ik mij voorbehouden om een labeltje te plakken, zoals soms in de hulpverlening gebruikelijk is.  Eenzaamheid kan iedereen overkomen! In alle lagen van de bevolking, onverschillig leeftijd, geslacht, afkomst of beroepsgroep komt het voor. Precies dat maakt het zo bijzonder, want je staat hier dus juist niet alleen in !

                                                                          

 

Eenzaamheid in Nederland

Onderzoek[1] wijst uit dat acht procent van de Nederlanders (18+) zich sterk eenzaam voelt. Meer dan een miljoen Nederlanders. Daarnaast voelt bijna een derde van de volwassen Nederlanders zich wel eens eenzaam. Hoewel de één meer risico op eenzaamheid loopt dan de ander, kan iedereen op enig moment in zijn leven met eenzaamheid geconfronteerd worden. De mate waarin mensen zich eenzaam voelen, is redelijk stabiel tot een leeftijd van zeventig. Daarna volgt een toename. Van de mensen die 90 jaar of ouder zijn, zegt bijna 65 procent zich eenzaam te voelen. Onder mannen komt sociale eenzaamheid iets meer voor; onder vrouwen emotionele eenzaamheid. De Nederlandse bevolking ziet eenzaamheid als een (redelijk) groot probleem (71 procent). De meeste Nederlanders zijn zich bewust van het bestaan van het probleem (69 procent). Men vindt het onderwerp eenzaamheid het waard om over na te denken (79 procent).

Prikkelblokkering

Vanuit psychologisch standpunt is één van de belangrijkste verklaringen voor het feit dat we onze buren niet of nauwelijks begroeten, het fenomeen dat bekend staat als ‘stimulus overload’[2]. Doordat onze omgeving zoveel aandacht opeist, is ons brein genoodzaakt op drukke momenten prikkels te blokkeren. Voorbeelden van typische momenten zijn de bovengenoemde momenten (het thuiskomen waarbij we de buurman tegenkomen), waarbij we eigenlijk in een overgang zijn van de ene taak naar de andere taak. Opvallend daarbij is ook dat het vaak moeilijker wordt om mensen te begroeten als er meer mensen zijn. Het aantal begroetingen daalt bijvoorbeeld in een straat waar meer mensen wonen, in plaats van omgekeerd.  Een andere verklaring komt voort uit ons  inlevingsvermogen. Enerzijds stelt die ons in staat om te verbroederen met onze medemens. Tegelijk houdt het ons tegen om onze ‘vreemde’ medemens op straat te begroeten.  We zijn soms letterlijk bang om ‘hallo’ te zeggen, tegen vreemden. De reden hiervoor is niet dat we dat niet willen, maar dat we bang zijn dat de ander het gek vindt of ongeïnteresseerd is. Niet alleen vrezen we dat mensen ons zullen negeren, maar wellicht dat de ander jouw vriendelijke hallo zal interpreteren als een uitnodiging voor een uitgebreider gesprek. De praktijk wijst echter uit dat de meeste mensen een ‘hallo’ zullen beantwoorden met een korte vriendelijke groet of hoofdknik.  

De kracht van de groet

De kracht een simpel ‘hallo’, valt niet te onderschatten. Denk maar eens aan je eigen gevoel wanneer een vreemde jou op straat begroet.  Geeft jou dat niet ook een speciaal gevoel? Een gevoel van, lastig te omschrijven...je bent het waard om hallo tegen te zeggen, misschien zelfs wel een kriebelend gevoel in de buik? Breng het ook zelf eens in praktijk: doorbreek je vaste routine en ga vandaag nog de straat op, begroet een vreemde en bespeur zijn of haar aangename verbazing. Een experiment in het openbaar vervoer in Chicago wees bijvoorbeeld uit dat de proefpersonen die het aandurfden om medepassagiers aan te spreken, zich achteraf beter voelden dan de passagiers die dit niet hadden gedaan. Psychologiestudente Elisabeth Dunn constateerde zelfs het zogenaamde ‘Benjamineffect’. Haar vriend Benjamin was vaak vrolijker in contact met volslagen vreemden, dan in haar bijzijn. Zij stelde na onderzoek dat we de neiging hebben om onszelf in contact met vreemden vrolijker voor doen dan we zijn, waardoor we er vanzelf blijer van worden. Blijer zelfs dan het contact met onze partner.  Uit haar onderzoek bleek dat zowel extraverte als introverte mensen zich beter voelen op dagen dat ze sociale interacties hebben met meerdere personen, ongeacht of het bekenden of vreemden zijn. In contact met dienstverleners maakt het ons vaak zelfs niet uit als de bediening wat trager maar vriendelijk verloopt, in plaats van efficiënt en onpersoonlijk.

Automatisering , smartphone en social media

En als je nu klaar bent om de straat op te gaan om nieuwe contacten te leggen, houdt dan rekening met de speeltjes van onze moderne wereld. De wereld, waarin ik 25 jaar geleden met een backpack mensen ontmoette in de lobby van een hostel, is niet meer dezelfde als die van vandaag, waarin je mede rondtrekkende reizigers treft, maar die vaak hun aandacht nodig hebben bij hun smartphone. Het spelletje wat ze daar spelen of de contacten met het thuisfront zorgen voor een excuus om nog even het contact met onbekenden te vermijden.  En ook in winkels en cafés treedt verschraling van sociaal contact op. Er wordt steeds meer werk uit de handen van het personeel genomen, waardoor we steeds vaker moeten afrekenen met een computer in plaats van een caissière.

De conclusie mag duidelijk zijn: door vreemden te begroeten doe je zowel jezelf als vreemden een groot plezier. Een simpel ‘hallo’, een glimlach of een kort gesprekje met een onbekende zorgen voor een mentale boots.

Doen:

Doorbreek je vaste routine en ga vandaag nog de straat op, begroet een vreemde en bespeur zijn of haar aangename verbazing.

Laat je me weten hoe jouw begroetingsavontuur bevallen is? Ik ben benieuwd.

 

 



[2] Psychologie magazine, nr, 12 (2016), p. 56-60, artikel is een bewerkte versie van het hoofdstuk ‘Leer je buren kennen: de geheime kunst van hallo’, uit het boek Het Nieuwe Mentaal van Elke Geraerts. 

 

Onderwerp: Hé hallo

Geen commentaar gevonden.

Nieuw bericht